Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

Nadmierna potliwość u dzieci

Pocenie jest naturalnym procesem fizjologicznym, związanym z regulacją temperatury, jednak gdy jest zbyt obfite –

potrafi być uciążliwym problemem.

    Najczęściej  nadmierna potliwość ma związek z emocjami – każdy z nas tego doświadczył. U zdrowych przedszkolaków często obficie poci się główka podczas snu. Gdy układ przywspółczulny (hamujący) zasypia, to układ współczulny nadmiernie pobudza wydzielanie potu. Pamiętam, jak własnym synom przekładałem poduszkę na suchą stronę lub odkładałem do wyschnięcia na kaloryfer. Z takiego problemu dzieci wyrastają. Gorzej, jeśli nadmierne pocenie występuje w ciągu dnia. Chorzy z nadmierną potliwością dłoni mogą na przykład mieć opory przed podawaniem ręki podczas powitań, czasem nawet trudno im utrzymać w dłoni długopis. 

    Nadmierną potliwością określamy pocenie przekraczające fizjologiczny zakres, konieczny do utrzymania równowagi cieplnej organizmu. W Stanach Zjednoczonych nadmierna aktywność gruczołów potowych występuje u około 3% osób. Praktycznie o  dolegliwości możemy mówić, gdy potliwość negatywnie wpływa na jakość życia. Ocena pocenia jest zjawiskiem subiektywnym, więc opracowano prostą skalę nasilenia objawów (Hyperhidrosis Disease Severity Scale – HDSS). Jest to kwestionariusz, pozwalający na jakościowy pomiar nasilenia choroby na podstawie podawanej przez chorego oceny wpływu pocenia na codzienne aktywności. W tej skali ocena 3 lub 4 oznacza ciężką nadmierną potliwość. 

- 1 pkt : pocenie nigdy nie jest widoczne i nigdy nie wpływa na codzienną aktywność

- 2 pkt : pocenie w zakresie tolerancji, tylko niekiedy przeszkadza w  codziennej aktywności
- 3 pkt : pocenie na granicy tolerancji, często przeszkadza w codziennej aktywności
- 4 pkt : pocenie nietolerowane, stale przeszkadza w codziennej aktywności


    Nadmierna potliwość dzielimy w zależności od przyczyny na pierwotną i wtórną oraz w zależności od obszaru  na miejscową i uogólnioną. Najczęściej obejmuje pachy, dłonie, podeszwy, twarz i owłosioną skórę głowy. 

     Nadmierną potliwością pierwotną określamy chorobę o nieustalonej przyczynie. Wtórna jest następstwem bardzo różnych chorób –  w okresie dzieciństwa najczęściej są to zakażenia,  szczególnie te, które przebiegają z gorączką. Szczęśliwie zakażenie ustępuje i problem znika. Bardziej przewlekła  nadmierna potliwość może być wywołana zaburzeniami hormonalnymi, jak nadczynność tarczycy czy cukrzyca. Jeszcze rzadziej innymi chorobami.

    Zbyt obfite pocenie najczęściej jest problemem młodzieży i zwykle jest miejscowe. U co drugiego występuje w okolicy pach,  a u 1/3 na dłoniach i stopach. Charakterystyczny jest brak dolegliwości podczas snu.

Co robić?
    W przypadkach uzasadnionego podejrzenia ciężkiej nadmiernej potliwości należy zgłosić lekarzowi umiejscowienie zbyt obfitego pocenia, porę dnia i czas trwania oraz wyzwalające je czynniki. Ważny jest wiek, w którym wystąpiły pierwsze objawy, oraz występowanie nadmiernego pocenia u innych członków rodziny. 
Uważa się, że nadpotliwość ma często tło genetyczne. W wielu przypadkach występowała u rodziców lub u krewnych. 
Lekarz powinien wykluczyć możliwe przyczyny nadmiernej potliwości wtórnej. W tym celu może być konieczne wykonanie dodatkowych badań, w przeciwieństwie do typowych przypadków nadmiernej potliwości miejscowej, które nie wymagają wykonywania badań laboratoryjnych. 


Jak pomóc
    We wzmożonej potliwości okolicy pach skuteczny efekt wywiera stosowanie antyperspirantów i dezodorantów. Antyperspiranty mają za zadanie zahamowanie wydzielania potu przez zaczopowanie przewodów wyprowadzających gruczołów potowych. Czop powstaje jako efekt neutralizacji kwaśnych soli glinu przez pot. Należy pamiętać, że pełne działanie antyperspirantów ujawnia się dopiero w dziesiątym dniu ich stosowania. Po zaprzestaniu aplikacji wydzielanie potu stopniowo powraca do wartości wyjściowych, gdyż czop blokujący przewody gruczołów potowych jest z nich usuwany w fizjologicznym procesie złuszczania naskórka. Jednakże nadmierne stosowanie antyperspirantów może prowadzić u niektórych osób niepożądane efekty, głównie podrażnienie.
    Dezodoranty neutralizują zapach potu, bez wpływu na jego ilość. Podstawowe składniki dezodorantów to substancje działające przeciwbakteryjnie. Obecnie większość dostępnych preparatów przeciw nadmiernemu poceniu łączy w sobie działanie antyperspirantów i dezodorantów. 
    trony internetowe różnych organizacji, takich jak International Hyperhidrosis Society (http:// www.sweathelp.org), mogą stanowić cenne źródło wiedzy dla bardziej dociekliwych.

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

ZDROWY KLIMAT

Jest podstawą zdrowia i warunkiem

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci