Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

Mowa dziecka

W 2. roku życia dziecko powinno mówić w sposób zrozumiały dla domowników, a w 3. roku  dla obcych. 

Jeśli tak nie jest, to należy oceniać zaburzenia mowy.

Diagnostykę zaburzeń mowy należy poprzedzić badaniem słuchu.

Ważne jest ustalenie, czy:

- dziecko rozumie mowę w sposób odpowiedni do swojego wieku?

- dźwięki wydobywające sie z ust dziecka służą do komunikacji, czy też nie?

-  problem dotyczy wyłącznie rozwoju mowy?

-  towarzyszą mu zaburzenia komunikacji i kontaktów społecznych lub opóźniony rozwój intelektualny?

 

    Nieprawidłowa mowa może być sygnałem alarmowym wskazującym na możliwości pojawienia się kolejnych zaburzeń. Oczywiście nie każde dziecko z opóźnioną mową będzie miało rozpoznany autyzm. Polecam "Autyzm czy nie autyzm" na tej samej stronie internetowej.

    Niektóre dzieci zaczynają mówić później. Czasami tak mają po rodzicach Ważne by dobrze słyszały i prawidłowo się rozwijały. Gadanie u takich dzieci potrafi przyspieszać po ukończeniu 3. rż. Dopiero wtedy dziecko potrafi łączyć słowa w proste zdania. Specjaliści, w takich przypadkach obawiają się, że opóźnieniu mogą ulec również kolejne etapy rozwoju mowy i języka, w tym: czytanie, rozumienie tekstu czy pisanie. Zachęcają, aby z takimi problemami skierować dziecko na konsultację do neurologopedy. Pozwoli to ocenić nie tylko rozwój mowy, ale umożliwia wprowadzenie ćwiczeń stymulujących dziecko do mówienia.

    Proszę liczyć się z pytaniem: jak u dziecka rozwijała się mowa?. Dobrze jeśli postępy dziecka były odnotowane w tabeli rozwojowej (książeczka zdrowia).

    Zdarza się,  że występują problemy nie tylko z artykułowaniem dźwięków, stosowaniem nawet prostych konstrukcji gramatycznych, lecz także ze rozumieniem wypowiedzi innych osób. Ten rodzaj zaburzeń, w przeciwieństwie do prostego opóźnienia rozwoju mowy, nie wyrównuje się samoistnie i zawsze ma konsekwencje w przyszłości. Takie dzieci będą miały trudności w czytaniu i pisaniu (szczególnie z ortografią). Zagrażają im nie tylko problemy w komunikacji z innymi osobami, ale również odchylenia w zakresie emocji i zachowania.

    Opóźniony rozwój mowy może być spowodowany poważnymi chorobami jak: niedosłuch, upośledzenie umysłowe, choroby układu nerwowego, uszkodzenia obwodowych narządów mowy (np. rozszczepy wargi, podniebienia). Zaniedbania ze strony opiekunów mogą także przyczyniać sie do nieprawidłowego rozwoju dziecka, w tym też mowy.

Mowa dziecka prawidłowa.

Rozwój mowy w 1. roku życia dziecka

W 1. roku życia dziecka podstawowymi formami wypowiedzi są krzyk i płacz (jest to tzw. okres melodii, sygnału, apelu). W okresie tym pojawiają się kolejno:

głużenie, czyli gruchanie - np. glitlikiiglabli, ebw... (2.—3. mż.),

gaworzenie - polega na wymawianiu zespołów sylab niemających jeszcze określonego znaczenia, np.ma-ma, ba-bata-tala-la (6.—12. mż.),

około 9. miesiąca następuje faza naśladowania i powtarzania dźwięków (tzw. echolalii),

pod koniec 1. roku życia dziecko powtarza pierwsze słowa ze zrozumieniem (wskazywanie odpowiednich osób, czynności, przedmiotów), np. mamatatababadapa

Rozwój mowy w 2. roku życia dziecka

2. rok życia (12.—24. mż.) to tzw. okres wyrazu:

dziecko opanowało już samogłoski o, u, a, e, y i wymawia większość spółgłosek p, b, m, t, d, n, l, k, ś, ć, dź

zaczyna wypowiadać pojedyncze wyrazy, wyrazy-zdania czy pseudozdania

charakterystyczne dla tego okresu jest wymawianie tylko pierwszej sylaby lub końcówki wyrazu, np.:ne (nie), da (daj), ampa (lampa), mi (miś), tota (ciocia), baba ała (babcia dała), buti es (buty są)

Rozwój mowy w 3. roku życia dziecka

3. rok życia (25.—36. mż.) to tzw. okres zdania: dziecko zaczyna używać pozostałych głosek, zasób słów sięga zwykle 800—1500 wyrazów i obejmuje różne części mowy, widać ogromny postęp w rozwoju mowy, pośród form wypowiedzi dominują wypowiedzenia dwuczłonowe, zdania z podmiotem i orzeczeniem, zdania pytające, oznajmujące, rozkazujące i wykrzyknikowe brzmienie wielu znaków nie jest jeszcze prawidłowe, ale nie powinno to wzbudzać niepokoju rodziców – usłyszysz na przykład: tlofe (trochę), duźa (duża), siupka (zupka), bitki (brzydki), liba (ryba), sina(maszyna), tata-banzie-jadła (tata będzie jadł), ja-nie-mam-sianki (nie mam sukienki)...

    Częste rozmowy, opowiadanie i czytanie bajek wzbogacają słownictwo dziecka, doskonalą proces myślenia i uczą prawidłowych zasad gramatycznych.

    Opóźniony rozwój mowy charakteryzuje późniejsze pojawienie się gaworzenia, pierwszych słów, ubogi zasób słownictwa, opóźnienie w zakresie gramatycznej budowy zdań, artykulacji głosek itp.

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

NIEMOWLĘ NIEPRZYTOMNE

Reanimacja podstawowa wg European Resuscitation Council

WŚCIEKLIZNA, czyli znowu o szczepieniach.

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega Warszawę

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci