Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

Zjadanie zębów

Możemy się pochwalić - częstość i nasilenie choroby próchnicowej u dzieci i młodzieży w Polsce należą

do największych w Europie, dziury próchnicowe występują u >50% dzieci w wieku 3 lat i u 96% w 18. roku.

Podstawą zapobiegania próchnicy jest nie tylko odpowiednia higiena jamy ustnej ale również prawidłowe odżywianie.

    Eksperci  zalecają ograniczone spożycie cukru i kwasów, unikanie podjadania przekąsek próchniczotwórczych pomiędzy posiłkami oraz więcej pokarmów do gryzienie niż papek połykanych.

NAWYKI DIETETYCZNE CHRONIĄCE PRZED PRÓCHNICĄ

Dzieci 0–12 miesięcy

  • butelka z pokarmem lub karmienie naturalne tylko w porach karmienia (nie jako uspokajanie)
  • przed snem, drzemką lub w trakcie snu tylko woda (UWAGA WŁASNA - woda u karmionego piersią po 2. miesiącu, do 20 ml w pierwszym półroczu, więcej jedynie za zgodą lekarza)
  • nie zanurzamy smoczka w słodkiej substancji
  • wprowadzamy karmienie z kubka >6. miesiąca życia, odstawiamy karmienie z butelki w 12.–18. miesiącu
  • unikamy stałego stosowania kubka z „dzióbkiem”
  • unikamy podawania próchnicotwórczych przekąsek między posiłkami
  • wprowadzamy odpowiednie NIEpróchnicotwórcze przekąski (jakie? - dalej)

Dzieci 13–24 miesięcy

  • ograniczamy częstotliwość i czas karmienia piersią
  • nie karmimy przed snem i w nocy
  • butelka z pokarmem lub karmienie naturalne tylko w porach karmienia (nie jako uspokajanie)
  • odstawiamy karmienie z butelki >12. miesiąca życia
  • nie zanurzamy smoczka w słodkim płynie
  • w nocy i przed snem nie podajemy napojów innych niż woda
  • wody smakowe, słodkie płyny, pokarmy płynne oraz napoje gazowane są niewskazane
  • nie przekraczamy zalecanej objętości soków owocowych i podajemy je dziecku w czasie posiłku
  • napoje podajemy w kubku (unikamy stałego stosowania kubka z „dzióbkiem”)
  • wprowadzamy pokarmy coraz mniej rozdrobnione, unikamy pokarmów kleistych i retencyjnych
  • preferujemy spożywanie przez dziecko chrupiących, surowych owoców i warzyw
  • przestrzegamy zaleceń dotyczących liczby posiłków
  • regularnie i zgodnie z zasadami wykonujemy zabiegi higieniczne w jamie ustnej

Po ukończeniu 2. roku życia

  • spożywamy posiłki w regularnych porach dnia, unikamy przekąsek i zachowujemy odpowiednie przerwy między posiłkami
  • ograniczamy spożywanie wysoko rafinowanych pokarmów próchnicotwórczych na korzyść nieznacznie przetworzonych (owoce, warzywa, mięso, produkty pełnoziarniste)
  • promujemy pokarmy o konsystencji twardej, unikamy potraw papkowatych i kleistych
  • pokarmy zawierające cukier i kwasy podajemy w czasie głównych posiłków
  • na koniec posiłku spożywamy pokarm obojętny dla tkanek zęba, najlepiej ser twardy (UWAGA WŁASNA - proponuję nie przesadzać z ciężkostrawnymi i wysocekalorycznymi serami żółtymi)
  • eliminujemy z diety napoje gazowane i słodzone
  • ograniczamy spożycie soków owocowych na korzyść owoców; pijemy mleko i wodę niegazowaną
  • rezerwujemy spożywanie słodyczy i słodkich napojów na „specjalne okazje”; nie przetrzymujemy pokarmów ani płynów próchnicotwórczych w jamie ustnej, napoje słodzone pijemy przez słomkę
  • stosujemy substytuty cukru, zwłaszcza ksylitol

Po ukończeniu 4. roku życia korzystne jest żucie bezcukrowej gumy przez krótki czas po posiłku.

 

Przykłady produktów pożądanych w jadłospisie:

nabiał: mleko, jogurt naturalny, biały ser, twardy ser, jajka (twarde sery i jajka należy spożywać zgodnie z zaleceniami dietetycznymi w ograniczonych ilościach)

owoce (np. jabłka, truskawki) i surowe warzywa

ryby i chude mięso

ciemne pieczywo

orzechy i ziarna

humus

gorzka czekolada w niewielkiej ilości

niesłodzone bezcukrowe gumy do żucia (zwłaszcza z ksylitolem)

woda mineralna niegazowana, kakao naturalne, herbata (inna niż owocowa) i kawa bez cukru

ksylitol.

 

Przykłady produktów niepożądanych w jadłospisie:

napoje słodzone (również herbata, napoje gazowane, napoje owocowe, energetyczne)

produkty kleiste i retencyjne, takie jak rodzynki, musli (zawierające płatki zbożowe, rodzynki, orzechy, suszone owoce i cukier), słodkie sucharki, chipsy, słone paluszki, frytki

miód i produkty z dodatkiem miodu

słodycze (np. cukierki, karmelki, lizaki, żelki z cukrem, słodzone gumy do żucia, ciastka, ciasta, batony, gumy rozpuszczalne)

pokarmy kwaśne (np. owoce cytrusowe, cytryna, pikle, sosy)

produkty słodzone i kwaśne, także mleczne (np. lody, koktajle mleczne, jogurty owocowe, dżemy).

Eksperci podkreślają, że niezbędnymi elementami zapobiegania chorobie próchnicowej są także:

regularne zabiegi higieniczne w jamie ustnej wykonywane zgodnie z zasadami

regularne wizyty u dentysty połączone z wykonywaniem zabiegów profilaktycznych (pierwsza wizyta dziecka powinna mieć miejsce między 6. a 12. mż.).

 

*WG: "Stanowisko polskich ekspertów dotyczące zasad żywienia dzieci i młodzieży w aspekcie zapobiegania chorobie próchnicowej"

dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk, prof. nadzw., prof. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, prof. dr hab. n. med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk, Dorota Szostak-Węgierek, Urszula Kaczmarek

Nowa Stomatologia, 2015; 20 (2): 81–91

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

NIEMOWLĘ NIEPRZYTOMNE

Reanimacja podstawowa wg European Resuscitation Council

WŚCIEKLIZNA, czyli znowu o szczepieniach.

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega Warszawę

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci