Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

Smog co to takiego

Zacznijmy od tego, czym jest w ogóle smog?

 

Smog jest mieszaniną różnych pyłów i gazów, które powstają, głównie z winy człowieka,

ale także z przyczyn naturalnych, na które nie mamy wpływu takie jak aktywność wulkaniczna gdzie wydziela się duża ilość różnych pyłów. Niestety, niektórzy z nas skutecznie przyczyniają się do produkcji smogu. Przyczyną skażenia powietrza są zanieczyszczenia spowodowane przez piece opalane węglem i drewnem ( w tym domowe kominki gdy używamy wilgotnego drewna ) , ale jeszcze groźniejszym źródłem substancji toksycznych jest palenie śmieci, tworzyw sztucznych, gumy i innych odpadów niewiadomego pochodzenia. Inni producenci smogu to przemysł, a szczególnie koksownie , huty , rafinerie ropy naftowej  i motoryzacja zwłaszcza pojazdy z silnikiem diesla. Im wilgotność powietrza wyższa , tym stężenie smogu silniejsze

    Głównym składnikiem smogu jest ozon ( O3 ), bezbarwny gaz o właściwościach silnie bakteriobójczych, uszkadza błony biologiczne, hamuje działanie niektórych enzymów i zabu-rza proces oddychania komórkowego.

    Człowiek działanie smogu odczuwa najczęściej przez kaszel, ból gardła, a nawet kłucie w klatce piersiowej. Mikrocząsteczki zawieszone w smogu mają fatalny wpływ na układ oddechowy i krwionośny. Przenikają do płuc, uszkadzając ściany naczyń płucnych, powodując stan zapalny. Przedostają się też do układu krwionośnego niszcząc nabłonek naczyń, co zaburza działanie układu tętniczego. Cząsteczki te mogą prowadzić do ostrego zespołu wieńcowego zaburzeń rytmu serca, udaru mózgu, choroby żylno-zakrzepowej Nie wszystkie toksyny potrafimy wykaszleć. Zanieczyszczenie powietrza (w szczególności pył zawieszony czyli smog) ma udowodnione działanie rakotwórcze. Najczęściej wzrasta ryzyko zachorowania na raka płuc.

 

    Im większy smog , tym większe zagrożenie. Polska jest krajem o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu w Unii Europejskiej. Zapewne wszyscy są ciekawi, w których miastach Polski łatwiej zachorować na raka płuc z powodu smogu?

 

    Naukowcy podejrzewają, że w Krakowie, najbardziej zanieczyszczonym w ciągu ostatnich kilkunastu lat dużym mieście Unii Europejskiej, smog odpowiada za co czwarty przypadek raka płuca. W 2013 roku mały Żywiec wyprzedził duży Kraków. Zanieczyszczone powietrze przyczynia się do raka płuc w innych miastach: Nowy Sącz (22% przypadków), Katowice (21%), Bielsko-Biała (20%), czy też Wrocław (17%). W dużo czystszej Bydgoszczy jest to 7%, w Gdańsku, Słupsku i Szczecinie ok. 6%, a w Koszalinie 2%.

    W zanieczyszczonym Krakowie już młodzi chłopcy mieli wyraźnie gorsze wyniki ciśnienia tętniczego i większą liczbę biomarkerów zapalnych niż w uchodzącym za czyste miasto Lublinie. W Warszawie udowodniono, że osoby mieszkające nad arteriami komunikacyjnymi mają wyraźnie większe problemy z układem sercowo-naczyniowym niż mieszkańcy „zielonych” dzielnic. Wreszcie udowodniono bezpośredni związek niższej masy urodzeniowej ciała dzieci urodzonych w Krakowie z ekspozycją matek na smog.

    Polskie badania pokazują bezpośredni wpływ smogu na zdrowie – zarówno po długim czasie życia w zatrutym środowisku, jak bezpośrednio w związku z zagrożeniem. Na Śląsku udowodniono, że w dniach o podwyższonym poziomie smogu i w ciągu czternastu dni od niego (  wtedy, gdy zostało wydane ostrzeżenie   ) do szpitali trafia wyraźnie więcej osób        z ostrymi incydentami kardiologicznymi.

Ostrzeżenia i alerty smogowe powinny być zgłaszane wcześniej, niż obecnie, by mieszkańcy miast wiedzieli o bezpośrednim zagrożeniu dla swojego zdrowia – apelują organizacje antysmogowe, Greenpeace i towarzystwa medyczne.

W Polsce normy dla pyłów drobnych PM10 są ustalone na trzech poziomach:

  • poziom dopuszczalny 50 µg/m3 (dobowy)-jakość powietrza zła, ale jeszcze nie wywołuje ciężkich skutków dla zdrowia
  • poziom informowania 200 µg/m3 (dobowy)—jakość na tyle zła, że należy ograniczyć aktywność na powietrzu. NORMA PRZEKROCZONA CZTEROKROTNIE.
  • poziom alarmowy 300 µg/m3 (dobowy) – bardzo źle , należy bezwzględnie ograniczyć przebywanie na powietrzu , pozostać w domu , szczególnie osoby chore, niemowlęta i ciężarne. NORMA PRZEKROCZONA SZEŚCIOKROTNIE.

    Poziom od którego ogłaszane są alerty jest określany w rozporządzeniu ministra środowiska. Unia Europejska dla pyłów drobnych PM10 i PM2,5 ustaliła jedynie poziom dopuszczalny, odpowiednio dla PM10 – 50 µg/m3 (dobowy) i 40 µg/m3 (średni-roczny), a dla pyłu PM2,5 - 25 µg/m3 (średni-roczny), bez określenia poziomu informowania.

    Przepisy unijne określają jednak poziomy informowania i alarmowy dla innych substancji np. dla ozonu O3 – odpowiednio 180 i 240 µg/m3 (stężenie jedno-godzinne).

    Zdarza się, że zanieczyszczenie powietrza w polskich miastach sięga poziomów znanych z New Delhi czy Pekinu – w nocy z 8 na 9 listopada 2016 roku stężenie pyłu PM10 w Rybniku sięgało chwilami 700 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m3), w Zabrzu przekroczyło 500 µg/m3, w nocy z 12 na 13 listopada w Grudziądzu sięgnęło 700 µg/m3.

            Musimy mieć świadomość, że w Polsce rak płuca jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym. W naszym kraju występuje częściej niż w innych państwach Unii Europejskiej. Każdego roku odnotowujemy około 19 tys. nowych zachorowań (ok. 14 tys. U mężczyzn i ok. 5 tys. U kobiet). Jest nowotworem o bardzo złym rokowaniu – powoduje aż 1/3 wszystkich zgonów nowotworowych u mężczyzn. W przypadku kobiet, liczba zgonów       z powodu raka płuca jest obecnie porównywalna z liczbą zgonów z powodu raka piersi,          a ostatnie badania podają , że nawet większa. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), wpływowi zanieczyszczenia powietrza można było przypisać na całym świecie ok. 223 tys. zgonów z powodu raka płuca w 2010 roku.

 

    Głównym czynnikiem ryzyka raka płuca pozostaje wciąż czynne palenie tytoniu, ale część przypadków diagnozuje się u osób niepalących. Właśnie zanieczyszczenie środowiska jest jedną z przyczyn raka płuc i to ono stanowi zagrożenie dla nas, niepalących.

 

    Czy możemy "uzdrowić" powyższe statystyki?

    Oczywiście tak. Wystarczy zaprzestać palenia tytoniu i śmieci w piecach i kominkach oraz zmotywować radnych, by wpływali pozytywnie na nasze środowisko.

Proste ;)

 

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

Lepiej być optymistą czy pesymistą?

 Niektórzy uważają, że pesymiści żyją dłużej

Powrót do szkoły

Polscy eksperci podkreślają w swoich zaleceniach:

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci