Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

Lęki nocne

   Śpiące dziecko nagle przeraźliwie krzyczy, wygląda

na przerażone i patrzy przed siebie szeroko otwartymi oczami. Próba uspokojenia nie pomaga - brak kontaktu. Malec wypowiada niezrozumiałe słowa, jest czerwony, spocony i ciężko oddycha. Wylękniony może machać rękoma i kopać nogami, czasami próbuje wychodzić z łóżka.  Nie rozpoznaje rodzica, a próbującego go przytulić odpycha.

   Taki atak może trwać od kilku do piętnastu minut, po czym dziecko – które tak naprawdę ani przez chwilę nie było w pełni rozbudzone – zapada w głęboki, spokojny sen. Innej nocy, po takim zdarzeniu, może sam wybudzić się ze snu. Początkowo nie wie gdzie jest i co się dzieje. Nie pamięta, co się zdarzyło.

   Tak wyglądają nocne napady lęku, czyli nawracające zaburzenia snu u dzieci. Występują w pierwszej połowie nocy, w głębokim śnie, zwykle 1-2 godziny po zaśnięciu. Takie sytuacje są typowe dla wieku dziecięcego, ponieważ dzieci znacznie więcej czasu spędzają we śnie głębokim niż dorośli. Najczęściej można je obserwować pomiędzy 12 miesiącem a 5 rokiem życia.

    Wystąpienie tych zaburzeń może być związane z niedoborem snu i/lub ze stanami, które powodują zaburzenia ciągłości snu, np. z przewlekłym stresem. Pójście do przedszkola czy konflikty w rodzinie mogą być wystarczającym powodem.

   Lęki nocne można podejrzewać na podstawie charakterystycznych zaburzeń, powtarzających się w tym samym czasie od zaśnięcia, których po obudzeniu dziecko nie pamięta. Diagnozę ułatwia ewentualne występowanie lęków nocnych w dzieciństwie u rodziców i rodzeństwa. Ostateczne rozpoznanie ustala lekarz po zbadaniu dziecka i uwzględnieniu jego dotychczasowego rozwoju.

   Lekarz badający dziecko musi uwzględnić inne podobnie wyglądające zaburzenia, w tym padaczkę. Ważną cechą pozwalającą na różnicowanie padaczki z lękami nocnymi jest występowanie tych ostatnich tylko podczas snu głębokiego, czyli w pierwszej połowie nocy, najczęściej około 60–90 minut po zaśnięciu. Ponadto ruchy ciała podczas zaburzeń wybudzenia (do których zaliczamy lęki nocne) są złożone, różnorodne, podczas gdy napady padaczkowe powodują powtarzające się, czyli stereotypowe ruchy ciała. Dodatkowo osoby chore przeważnie doświadczają tylko jednego ataku zaburzeń wybudzenia w ciągu nocy, podczas gdy napady padaczkowe mogą powtarzać się kilkukrotnie. Czas trwania napadów padaczkowych przeważnie nie przekracza 2 minut, zaburzenia wybudzenia często trwają dłużej. W odróżnieniu od padaczki zaburzenia wybudzenia nigdy nie zdarzają się w czuwaniu podczas dnia. W ich trakcie nie dochodzi do przygryzienia języka, zanieczyszczenia się moczem lub kałem, nie obserwuje się drgawek. Wyniki badania EEG w przypadku zaburzeń wybudzenia są prawidłowe.

W przypadku podejrzenia padaczki, lub wątpliwości w rozpoznaniu, pediatra skieruje dziecko na konsultację neurologiczną.

CO ROBIĆ?

  Nie ma konieczności przerywania snu i uspokajania dziecka w czasie napadu lęku, ponieważ dziecko w rzeczywistości przesypia zdarzenie, a rano go nie pamięta.

Uczęszczanie dziecka do żłobka lub przedszkola warto zawiesić, jeżeli są przyczyną nasilonego stresu.

  Należy zadbać o regularne i spokojne zasypiania.  Nie należy oglądać, a nawet czytać bajek na godzinę przed snem. Monotonna muzyka lub kołysanki mogą być pomocne.

  Dzieci z lękami nocnymi powinny spać dłużej. Zaleca się drzemkę w ciągu dnia. Wydłużenie czasu snu oraz drzemka w ciągu dnia powodują, że sen nocny staje się mniej głęboki i ryzyko wystąpienia zaburzeń znacznie maleje.

Nie stosuje się leczenia farmakologicznego lęków nocnych, w tym również leków ziołowych.

W lękach nocnych u dzieci zalecane jest przez psychologów stosowanie różnych form psychoterapii z dzieckiem i rodzicami.

NAJWAŻNIEJSZE: lęki nocne są zaburzeniem łagodnym, ustępującym samoistnie w 5-6 roku życia.

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

Wiosna, wiosna ach - apsik

Rozkwita zieleń, słońca więcej, ale nie wszystkim jest radośnie.

Niedobór żelaza bez niedokrwistości.

Niedobór żelaza jest istotnym problemem,

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci