Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

ELEMENTARZ PIERWSZEJ POMOCY

Polskie prawo nakłada na świadka zdarzenia obowiązek

powiadomienia pogotowia ratunkowego lub innych służb ratowniczych (straż pożarna, policja) o nagłym zagrożeniu zdrowotnym, a także o konieczności udzielenia pierwszej pomocy poszkodowanemu.

 Jeżeli poszkodowanemu grozi bezpośrednio utrata życia albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, pierwszej pomocy musi udzielić każdy – chyba że  nie może tego zrobić bez narażenia siebie lub innej osoby na  utratę życia albo ciężki uszczerbek na zdrowiu. Obowiązek udzielenia pomocy ma więc charakter powszechny, dotyczy każdego obywatela i wymaga konkretnego działania. Przepisy nie uzależniają jego wypełnienia od tego, czy ma się odpowiednie kwalifikacje, np. w postaci ukończenia kursu pierwszej pomocy.

 

Co robić?

  1. Sprawdź, czy miejsce jest bezpieczne i zadbaj o własne bezpieczeństwo. Załóż rękawiczki jednorazowe, gdy istnieje ryzyko zabrudzenia się krwią lub innymi wydzielinami, oraz kamizelkę, gdy wypadek jest na drodze. Włącz wtedy światła awaryjne w swoim samo- chodzie. Na drodze postaw trójkąt ostrzegawczy w odle-głości przewidzianej przez kodeks ruchu drogowego.
  2. Oceń stan poszkodowanego. Nie wchodź tam, gdzie istnieje ryzyko zawalenia, pożaru lub podejrzenie skażenia chemicznego. Powiadom służby specjalnie przygotowane do działania w takich warunkach, telefon 112.

UWAGA: nie potrząsaj dzieckiem w pierwszym roku życia ani starszym, u którego podejrzewasz uraz kręgosłupa szyjnego. W ocenie dziecka może pomóc zapamiętanie pierwszych liter alfabetu i ich angielskich odpowiedników.

 

A – airway – drogi oddechowe; a konkretnie, czy drogi oddechowe są drożne; jeżeli nie, udrożnij je.

B – breathing – oddychanie; oceń, czy i jak dziecko oddycha.

Jeśli nie oddycha, podejmij resuscytację.

 

Gdy oddycha, policz liczbę oddechów w ciągu minuty, oceń ich głębokość oraz intensywność poruszania klatką piersiową i brzuchem. Zwróć uwagę, czy oddech jest swobodny, czy wdech nie jest utrudniony, piszczący, lub czy wydech nie jest wydłużony i świszczący. Wysłuchane chrapliwe i bulgoczące dźwięki podczas oddychania zwykle wskazują  na  obecność  nadmiaru  wydzieliny  lub  ciało  obce 

w ustach.

 

C – circulation – krążenie; oceń, czy nie ma krwawień zewnętrznych, jeżeli są, zatamuj je. Policz częstotliwość pracy serca. Sprawdź kolor i temperaturę skóry. Oceń powrót kapilarny (uciskamy płytkę paznokciową do zblednięcia opuszki palca i puszczamy. Zaróżowienie powinno się pojawić w ciągu trzech sekund), ewentualnie dodatkowo zmierz ciśnienie krwi, gdy masz taką możliwość.

Jak mierzyć czas powrotu włośniczkowego                            (capillary refill time CRT)

  • Preferowanym miejscem pomiaru powinien być palec dłoni.
  • Przed pomiarem palec należy uciskać z umiarkowaną siłą przez 5 sekund.
  • Pomiar najlepiej przeprowadzać w temperaturze otoczenia 20°C–25°C, niezależnie od ciepłoty ciała dziecka. Jeżeli dziecko przeniesiono z pomieszczenia o wyższej lub niższej tempe-raturze, należy odczekać do momentu stabilizacji ciepłoty skóry dziecka.
  • CRT należy mierzyć za pomocą sekundnika lub stopera. Wartość pomiaru należy podawać w sekundach.
  • Po 7. dobie życia za nieprawidłowy uznaje się CRT ≥3 s., a prawidłowa wartość CRT to ≤2 s. Wartość CRT 2–3 s. należy uznać za graniczną, ponieważ u niektórych zdrowych dzieci CRT może wynosić nawet 2,5 s.

 

D – disability – ocena zaburzeń świadomości; oceń stan przytomności poszkodowanego, zadając mu proste pytania, czyli zbierz wywiad. Przykładem takiego wywiadu może być angielskie SAMPLE (próbka, wzór).

 

S – symptomy; zapytaj, co się stało i jakie dolegliwości ma poszkodowany.

A – alergie; zapytaj, czy poszkodowany jest na coś uczulony.

 

M – medykamenty; zapytaj, czy poszkodowany przyjmuje stale jakieś lekarstwa; postaraj się zanotować te informacje.

P – poprzednia historia;  zapytaj, czy poszkodowany choruje przewlekle.

L – lunch;  zapytaj, kiedy poszkodowany jadł ostatni posiłek.

E – ewentualnie;  zapytaj, czy poszkodowany pamięta okoliczności zdarzenia.

Sprawdź wielkości źrenic, ich symetrię i reakcję na światło oraz oceń napięcie mięśniowe i czucie w kończynach.

  1. Jeżeli stan poszkodowanego jest poważny, powiadom o zdarzeniu służby ratownicze.
  2. Wezwij pogotowie ratunkowe – zadzwoń pod numer999. Numer wspólny dla wszystkich służb ratowniczych to 112. Obowiązuje na terenie całej Unii Europejskiej (połączenie bezpłatne jest możliwe nawet bez aktywnej karty SIM).
  3. Pamiętaj o komforcie termicznym (okrycie) i psychicznym (zapewnienie, że pomoc jest w drodze) poszkodowanego.

 

 

Bezpieczne zdejmowanie rękawiczek (na pewno będzie przydatne)

 

Rękawiczki stosowane podczas udzielania pierwszej pomocy mogą mieć kontakt z krwią lub innymi płynami ustrojowymi, które często zawierają groźne dla życia bakterie i wirusy. Podczas zdejmowania rękawiczek nie należy gołą ręką dotykać ich zewnętrznej powierzchni.

W tym celu:

  1. Ściągnij rękawiczkę z jednej ręki drugą ręką w rękawiczce.
  2. Zdjętą rękawiczkę zwiń wewnątrz chronionej jeszcze dłoni.
  3. Dwa palce gołej ręki włóż pod mankiet drugiej rękawiczki.
  4. Zsuń ją z dłoni tak, aby odwróciła się na drugą stronę, kryjąc wewnątrz pierwszą rękawiczką.
  5. Jeśli rękawiczki były zabrudzone krwią lub płynami ustrojowymi, odpowiednio je zabezpiecz.
  6. Umyj ręce wodą z mydłem.

 

 

 

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

NIEMOWLĘ NIEPRZYTOMNE

Reanimacja podstawowa wg European Resuscitation Council

Ułożenie dziecka w pozycji bezpiecznej

Jeżeli dziecko jest nieprzytomne,

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci