Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

Kleszcz u dziecka, co robić?

Ma się czasem wrażenie, że kleszcze i przenosz one przez nie choroby to sprawa kilku ostatnich dziesięcioleci.

Tak oczywiśc ie nie jest, kleszcze były zawsze, jednak dopiero od niedawna zdajemy sobie sprawę, że bywają niebezpieczne.

    Na początku XX wieku pojawiły się pi erwsze podejrzenia, że ugryzienie przez kleszcza może być przyczyną niektó rych chorób, a w 1975 roku, w okolicach miasta Lyme w Stanach Zjednoczony ch, powiązano dolegliwości pokąsanych przez kleszcze pacjentów z samym faktem pokąsania, i opisano boreliozę. Stąd nazywa się ją także "boreliozą z Lyme". Faktem jest, że obecnie lekarze coraz częściej rozpoznają choroby przenoszone przez kleszcze, głównie borelioze, ale również kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Ostatnio okazuję się, że jest ich więcej. Poza wspomnianym można jeszcze zachorować na inne, rzadziej występujące choroby: anaplazmoza, bartoneloza, babeszjozę. Każdy kleszcz przynajmniej raz w życiu musi na pić się krwi zwierzęcia lub człowieka.

    Dlatego ryzyko zakażenia jest największe w okresie żerowania, czyli od kwietnia do listopada. Kleszcz Kleszcze do życia potrzebują odpowiednich warunków. Lubią liściaste lasy, wilgotne podłoża i łąki. Najczęściej bytują w źdźbł ach traw, na krzewinkach i krzewach. Najniżej larwy, trochę wyżej nimfy, a na wysokości do 1,40 m 9 dojrzałe postacie. Kleszcz z liści lub trawy dostaje się na nasze ub ranie i na skórę, ale nie gryzie natychmiast. Szuka takiego miejsca, w którym skóra jest bardzo delikatna i dobrze ucieplona.

    Z reguły u dorosłych atakuje okolice podkolanowe, pachwiny, szparę pośladkową, golenie i ramiona. U dzieci częściej przyczepia się na skórze twarzy, małżowinach usznych, owłosionej skórze głowy i na górnej części klatki piersiowej.

    Ugryzienie nie boli, ponieważ nacinając naszą skórę kleszcz wydziela sub stancje znieczulające. Drobnoustroje powodujące choroby znajdują się w jelicie cienkim kleszcza. Aby doszło do ich przekazania człowiekowi czy zwierzęciu, muszą się dostać do gruczołów ślinowych kleszcza, od wkłucia do zara żenia potrzeba zatem czasu. Uważa się, że ryzyko zakażenia jest minimaln e, jeżeli kleszcz był wczepiony w skórę krócej, niż 24 godziny. I zwiększ a się to ryzyko wprost proporcjonalnie do czasu przebywania kleszcza na skórze.

Profilaktyka

Podstawą zapobiegania jest ochrona ciała przed kleszczami.

W miejscach ich występowania trzeba:

  • mieć odpowiednie ubranie,
  • używać odstraszających repelentów.

    Trzeba też odpowiednio wcześnie usuwać wczepione kleszcze. Po powrocie z lasu należy dokładnie obejrzeć skórę. Kleszcze niestety są tak małe, że można ich nie zauważyć, dlatego dobrze jes t profilaktycznie wziąć mocny prysznic. Wycierając się gąbką, a potem szors tkim ręcznikiem, możemy usunąć niezauważonego kleszcza.

Szczepionka

    O ile w przypadku kleszczowego zapalenia mózgu ( KZM) znana jest skuteczna szczepionka, chroniąca przed zakażeniem w irusowym, to obecnie nie mamy możliwości zapobiegania chorobie bakteryjn ej, jaką jest borelioza. Skuteczność szczepień przeciw KZM jest duża, po podaniu 3 dawek szczepionki wynosi ponad 95%. Szczepienie jest pełnopłatne. Zaleca się je zwłaszcza osobom przebywającym na terenach endemicz nego występowania choroby, szczególnie zatrudnionym przy eksploatacji lasu, stacjonującemu wojsku, funkcjonariuszom straży pożarnej i graniczn ej, rolnikom, młodzieży odbywającej praktyki oraz turystom i uczestnikom ob ozów i kolonii.

Usuwanie kleszcza

    Kleszcza usuwamy ze skóry wyłącznie mechanicznie, za pomocą wąskiej pęsety lub specjalnie do tego przeznaczonych "klesz czołapek" (wygladających jak "żabka" do usuwania gwoździ) lub pętli, którymi należy go uchwycić i podważyć, jak najbliżej skóry. W awar yjnej sytuacji można wykorzystać twardy kartonik z wyciętym wąskim klinem. Aby postępowanie było skuteczne, należy wyciągać kleszcza od dołu, ze stałą siłą, wzdłuż osi wkłucia. Miejsce po usunięci u kleszcza trzeba przemyć środkiem odkażającym, a ręce starannie umyć. Podcza s zabiegu nie wykonujemy ruchów obrotowych, które sprzyjają oderw aniu tułowia lub wręcz jego zmiażdżeniu.

    Kleszcza nie wolno smarować kremem, tłuszczem cz y benzyną. Stosowanie takich metod doprowadza wprawdzie do jego zabicia i odpadnięcia, ale zanim to nastąpi, kleszcz się dusi i wymiotuje, wstrzykując jeszcze więcej zarazków. Nawet podczas poprawnie przeprowadzonego zabiegu często w skórze pozostaje część głowowa. Wystarczy wówczas poprzes ać na dezynfekcji. Pozostawienie fragmentu kleszcza nie zwiększa ryzyka zakażenia.

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

Lepiej być optymistą czy pesymistą?

 Niektórzy uważają, że pesymiści żyją dłużej

Powrót do szkoły

Polscy eksperci podkreślają w swoich zaleceniach:

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci