Bóle brzucha, wymioty i
biegunka po zjedzeniu „podejrzanych” grzybów są wskazaniem do postępowania jak w przypadku zatrucia.
Co robić?
Wywołaj wymioty u dziecka PRZYTOMNEGO, najlepiej przez podrażnienie gardła palcem lub łyżeczką. Dziecko trzymaj na kolanach, aby jego głowa była lekko pochylona, co zapobiegnie zachłyśnięciu. Chodzi nie tylko o usunięcie resztek grzybów z żołądka, lecz także o uzyskanie materiału do badania, który pozwoli na identyfikację substancji toksycznych.
Zatrute dziecko zawieź do szpitala lub wezwij karetkę pogotowia 112 (999)!
Co, kiedy i dlaczego?
Nie należy podawać dzieciom potraw z grzybów. Przewód pokarmowy małego dziecka nie jest w stanie strawić dużej ilości zawartego w nich błonnika. Dlatego nawet po spożyciu grzybów jadalnych mogą mieć niepokojące objawy żołądkowo-jelitowe, jak:
bóle brzucha,
nudności,
wymioty,
biegunka.
Początkowo podobne niezbyt nasilone dolegliwości żołądkowe już po kilku godzinach po spożyciu wywołuje większość grzybów trujących.
Po zjedzeniu grzybów nietrujących, ale zawierających muskarynę, jak: surojadka, bedłka, strzępiak, olszówka, dodatkowo mogą pojawić się inne objawy:
ślinotok,
nadmierna wydzielina z nosa,
łzawienie,
intensywne pocenie,
duszność,
zwolnienie czynności serca,
zaburzenia widzenia.
Dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz:
zaburzenia równowagi,
pobudzenie ruchowe,
rozszerzenie źrenic,
omamy wzrokowe i słuchowe,
drgawki i wzmożone napięcie mięśniowe
zdarzają się także po zjedzeniu muchomora czerwonego lub plamistego.
W przypadku grzybów powodujących ciężkie zatrucia objawy żołądkowo-jelitowe występują późno, nawet po kilkunastu godzinach od spożycia. Wymioty wcześniejsze – kilka godzin po zjedzeniu grzybów – NIE wykluczają spożycia przez chorego zarówno mniej, jak i bardziej trujących.
W przypadku zatrucia muchomorem sromotnikowym (podobnie po spożyciu piestrzenicy kasztanowatej zwanej smardzem i zasłoniaka rudego zwanego cukrówką), po okresie objawów żołądkowo-jelitowych pojawiających się w różnym czasie, średnio po 12 godzinach od spożycia grzybów może dojść do przejściowej poprawy samopoczucia.
Po upływie 2–6 dni dochodzi do uszkodzenia komórek najważniejszych narządów: wątroby, nerek, serca i mózgu. Stan dziecka dramatycznie się pogarsza.
Narastają:
zaburzenia świadomości,
żółtaczka,
krwawienia,
śpiączka.
Dochodzi do zejścia śmiertelnego. Uratować dziecko może szybkie rozpoznanie choroby i natychmiastowe leczenie. Rozpoznanie potwierdzane jest przez znalezienie zarodników trujących grzybów w resztkach pokarmu lub popłuczynach z żołądka. Leczenie jest jedynie szpitalne.
Pamiętaj!
Podstawową zasadą zapobiegania zatruciom grzybami jest nie zbieranie grzybów z blaszkami pod kapeluszem.
Co prawda, nie zapobiegniemy wszystkim zatruciom, ale unikniemy najgroźniejszych – muchomorem sromotnikowym i zasłoniakiem rudym.
W każdym przypadku wystąpienia bólów brzucha, wymiotów czy biegunki po kilku godzinach od spożycia potrawy z nieznanych grzybów blaszkowatych należy jak najszybciej wykluczyć zatrucie muchomorem. Umożliwia to jedynie wykrycie obecności amanityny w moczu, już kilka godzin po fatalnym posiłku. Szybkie uzyskanie pozytywnego wyniku i potwierdzenie podejrzenia zatrucia pozwala na podjęcie leczenia.
W razie wątpliwego zatrucia można podjąć próbę skontaktowania się z Ośrodkiem Toksykologicznym, gdzie można uzyskać informacje o potrzebie wzywania pogotowia.
*Rozdział z poradnika M.Pleskot, J.Pleskot: Pierwsza pomoc dzieciom, poradnik dla dociekliwych rodziców; wersja 2; 2025
